Çatı Kazalarını Denetim Önler

İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, son dönemde görülme sıklığı artan fırtına ve hortum gibi hava olaylarına bağlı yaşanabilecek risklere dikkat çekti. Özellikle çatıların mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr.  Kozanoğlu, "Arabamızı senede bir nasıl bakıma götürüyorsak, binalarımızın da her yıl kontrol edilmesinde yarar var. Oturtma çatı sistemler, maalesef pek kontrol edilmiyor. Çatının binaya bağlantı detayı, projede mutlaka bulunmalı ve tüm bunlar yapı denetim firması tarafından denetlenmeli" diye konuştu.

Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, küresel ısınma nedeniyle deniz suyu sıcaklıklarının yükseldiğini, hava olaylarının çoğaldığını, özellikle Akdeniz Bölgesi'nde hortum ve fırtınaların arttığını kaydetti.

“PROJE AŞAMASINDA YAPILMASI GEREKENLER VAR”

Bu doğa olaylarının Türkiye'de de birçok yerde can kaybına neden olabildiğini anlatan Prof. Dr. Kozanoğlu, "İki sene önce su deposun uçması nedeniyle 16 yaşında bir gencimiz vefat etti. Geçen gün Mersin'de bir çatı uçtu, 24 yaşındaki gencimiz hayatını kaybetti. Bunların yaşanmaması için binaların proje aşamasında yapılması gerekenler var. 'Oturtma çatı' dediğimiz sistemlerde su depolarının kontrol edilmesi ve projeye önceden yazılması gerekiyor" İfadelerini kullandı.

'SU DEPOSU VE KLİMA' UYARISI

Binaların çatısına yerleştirilen ağır su depolarının sayısı hakkında da uyarı yapan Prof. Dr. Kozanoğlu, "Herkes, binaya kafasına göre birer tonluk su deposu koyarsa, 20 dairelik apartmanda 20 tonluk ekstra yük anlamına gelir. Bu da hem fırtına ve hortum gibi hava olaylarında hem de depremde risk oluşturur. Su depolarının da bina için önceden hazırlanan projede bulunması ve hesapların ona göre yapılması lazım. Klima sistemlerinde de bilhassa dış üniteler zaman içinde paslanıp yerinden çıkabiliyor. Bir rüzgarla insanların üstüne düşebiliyor. Binalarımız yükseldi. Yükselen binaların etrafında rüzgarlar girdaplar oluşturuyor. Bu girdaplar, komşu binalarda alçak basınç oluşturup çatı uçmasına, su depolarının devrilmesine, klimaların yerinden çıkıp aşağıya düşmesine sebep olabiliyor. Bunların da yapı denetim tarafından denetlenmesi gerekir" diye konuştu.

“HORTUM İÇİN UYARI SİSTEMİ YOK”

Endonezya, Sri Lanka, Hindistan ve Tayland olmak üzere 14 Asya ülkesinde, 26 Aralık 2004'te yaşanan ve 20 metreyi bulan dev dalgalara neden olan tsunami felaketini hatırlatan Prof. Dr. Kozanoğlu, çok sayıda kişinin yaşamını kaybetmesinin ardından tsunami uyarı sistemlerinin yaygınlaştığını söyledi. Prof. Dr. Kozanoğlu, "Günümüzde fırtına uyarı sistemleri var ama hortum için yok. Çünkü hortumlar; ani oluşan, denizde meydana gelip karaya doğru yürüyen, kısa mesafede büyük hasar oluşturan hava hareketleridir. Yapılarımızın bu afetlere hazırlıklı olması gerekir" dedi.

“BİLİNÇ ARTMALI”

Yapı stoğunun eski olduğu yerlerde bina yöneticilerinin almaları gereken önlemler olduğunu belirten Prof. Dr. Kozanoğlu, "Yöneticiler, bina ve tesisatların bakımından bir nebze sorumludur. Çatı, zaman içinde periyodik kontrol edilmeli. İleride can kaybına sebep olabilir, bu durumda işin hukuki boyutu başlar. Arabamızı senede bir bakıma götürüyoruz. Binalarımızın da senede bir kontrol edilmesinde yarar var. Çatıların yağmur inişleri tıkanabilir. Güvercinler ya da yapraklar inişi tıkayınca su taşkınları oluşup binaların içine su girebilir. Elektrik tesisatı yangına sebep olabilir. Bu işlerin ehliyetli kişiler tarafından yapılması önemli. Klimacının elindeki ekipman paslanmaz olmalı. Düzgün malzemeler ile bu işler yapılmalı. Taksi şoförünün nasıl ehliyeti olması gerekirse çatıcı ya da klimacının da belli bir yetki belgesi ile bu işleri yapması gerekir. Bu, arz talep meselesidir; halkımız bilinçlenip bunları isterse yerine gelir" diye konuştu.